Leiderschapsstijl, welke is de beste?

Zoveel leiders, zoveel leiderschapsstijlen. Wat wel opvalt is dat de leiderschapsstijl de voorbije jaren ontwikkelt van directief naar participatief. De mate van inspraak neemt toe op een manier zoals we dat in de hele maatschappij zien gebeuren. Mensen willen meer inspraak! Iets wat al in 2002 in een studie van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid werd vastgesteld.

Doen wat je altijd deed?

De leiderschapsstijl verandert met de behoefte aan inspraak mee. Zo moeten we ons steeds meer opstellen als coachend of zelfs democratisch leider. Niet elke leider gaat mee in die verandering: vaak omdat het niet prettig voelt of ‘ze het nu eenmaal altijd anders gedaan hebben’. Dat herkennen ook onze troaches: allemaal hebben zij een militaire connectie. Zouden zij altijd dezelfde leiderschapsstijl toepassen in elke situatie? Is democratisch of bureaucratisch leiderschap in elke situatie effectief? Als je altijd inspraak krijgt, wordt dat dan niet gevoelsmatig een recht? En krijg je nooit de mogelijkheid om mee te denken, word je dan niet passief?

De meest voorkomende leiderschapsstijlen

Welke smaken zijn er eigenlijk? Een rondje zoekmachine levert de volgende lijst op, in willekeurige volgorde, elk met een eigen mate van inspraak:

• ✦Bureaucratisch leiderschap
• ✦Coachend leiderschap
• ✦Transactioneel leiderschap
• ✦Transformationeel leiderschap
• ✦Strategisch leiderschap
• ✦Laissez-faire leiderschap
• ✦Autocratisch leiderschap
• ✦Democratisch leiderschap

Hersey en Blanchard onderzochten welke stijl de beste is. De conclusie? In elke situatie is een andere stijl van leidinggeven nodig. Soms moet je meer uit handen geven en soms juist meer sturen, zoals terug te zien is in hun situationeel leiderschapsmodel (SLM).

Effectiviteit

In de praktijk wordt een leider vooral afgerekend op meetbare resultaten. Maar mensen zijn niet altijd effectief, bijvoorbeeld door een gebrek aan kennis of omdat ze niet weten dat ze over een talent beschikken. Dat maakt Joseph Luft inzichtelijk met het Johari Window. Het SLM-model van Hersey en Blanchard laat zien dat hoe taakvolwassener iemand is, hoe meer verantwoordelijkheid en vertrouwen gegeven kan worden. Hoe minder iemand bekend is met een situatie, hoe meer instructie en begeleiding nodig is.

Doen wat nodig is

Deze twee modellen laten samen zien dat effectief leiderschap draait om doen wat nodig is. Dat hoeft niet per se bij jou als leider te passen: ook hierin kun je groeien. Als leider heb je veel factoren niet zelf onder controle. Mensen bewust en positief beïnvloeden om gewenst gedrag te vertonen, zodat samen het gewenste resultaat wordt behaald — dát is effectief leiderschap. Niet altijd goed of efficiënt, maar wel waar het uiteindelijk om draait.